Heupartrose

Heupartrose is slijtage van het heupgewricht. Het gladde kraakbeenlaagje dat normaal zorgt dat de heup soepel beweegt, wordt dunner en kan ruwer worden. Daardoor kan bewegen pijnlijker aanvoelen en kan je heup stijver worden.

Heupartrose komt vaak voor vanaf middelbare leeftijd, maar kan ook op jongere leeftijd ontstaan, bijvoorbeeld na een oude heupblessure, bij zwaar fysiek werk of bij sportbelasting. Belangrijk om te weten is dat heupartrose niet betekent dat je heup "op" is. Met de juiste aanpak kun je vaak veel invloed hebben op pijn, stijfheid en belastbaarheid.

Heupartrose voelt niet bij iedereen hetzelfde. Veel mensen herkennen het aan een combinatie van deze klachten:

• Pijn in de lies, aan de voorkant van de heup of in de bil
• Uitstraling naar bovenbeen of knie zonder dat de knie zelf de oorzaak is
• Startpijn bij opstaan na zitten of na wakker worden
• Stijfheid, vooral in de ochtend of na rust
• Pijn na langere wandeling, traplopen of lang staan
• Minder soepel bewegen, bijvoorbeeld sokken aantrekken of in de auto stappen

Soms wisselen goede en minder goede dagen elkaar af. Dat past bij artroseklachten.

Bij artrose verandert er meer dan alleen kraakbeen. Het gewricht kan gevoeliger worden, de gewrichtsvloeistof en het kapsel kunnen geïrriteerd raken en de spieren rondom de heup kunnen minder goed gaan samenwerken. Daardoor ga je vaak anders bewegen en dat kan klachten in stand houden.

Wat veel mensen verrast is dat de mate van slijtage op een foto niet altijd één op één gelijk loopt met hoeveel pijn je hebt. Daarom kijken we in de praktijk vooral naar je klachten, je functioneren en je belastbaarheid.

Heupartrose ontstaat meestal door een combinatie van factoren. Veel voorkomende risicofactoren zijn:

• Leeftijd en erfelijke aanleg
• Overgewicht, omdat de belasting op het gewricht hoger is
• Zwaar lichamelijk werk of langdurige herhaalde belasting
• Eerdere heupblessures of operaties
• Minder spierkracht rond heup, bil en romp, waardoor de heup meer moet opvangen

Het doel is niet om één oorzaak aan te wijzen, maar om te ontdekken welke factoren bij jou het meest meespelen.

Bij heupartrose werkt "minder doen" vaak maar tijdelijk. Meestal helpt het beter om slimmer te belasten. Dit zijn praktische stappen die volgens betrouwbare richtlijnen vaak goed werken:

• Blijf in beweging binnen een haalbare pijngrens
• Wissel belasting af met korte herstelmomenten
• Bouw wandelen en fietsen rustig op in plaats van in één keer veel
• Werk aan kracht van bilspieren en bovenbeen
• Let op je gewicht als dat meespeelt, omdat dit de gewrichtsbelasting verlaagt

Deze basis is belangrijk, maar het wordt pas echt effectief als het is afgestemd op jouw situatie.

Bij Fysiotherapie Strijp S in Eindhoven richten we ons op twee dingen:

• Rust op de irritatie en beter leren doseren van belasting
• Heup en omgeving sterker en stabieler maken, zodat bewegen weer vertrouwen geeft

Oefentherapie en voorlichting zijn wereldwijd de kern van de behandeling bij heup- en knieartrose. Dat betekent dat je niet afhankelijk bent van "passieve" behandelingen, maar juist stap voor stap weer grip krijgt op wat je wel kunt.

We starten met een intake waarin we je klachtenpatroon helder krijgen:

• Wanneer heb je pijn, waar voel je het en wat lokt het uit
• Wat gaat nog goed en wat vermijd je inmiddels
• Welke doelen zijn voor jou belangrijk, zoals wandelen, sport, werk of slapen

Daarna onderzoeken we gericht:

• Mobiliteit van heup en lage rug
• Kracht van bil, heup en bovenbeen
• Looppatroon en belasting bij traplopen, opstaan en draaien
• Eventuele compensatie, bijvoorbeeld knieën of onderrug die mee gaan klagen

Op basis daarvan maken we een plan dat past bij jouw startniveau.

De behandeling is meestal een combinatie van:

• Gerichte krachttraining voor bil en bovenbeen
• Mobiliteitsoefeningen voor heup en omliggende structuren
• Opbouwschema voor wandelen, fietsen en dagelijkse belasting
• Praktische adviezen voor houding, traplopen, zitten en herstelmomenten

Soms zetten we aanvullende behandelvormen in als ondersteuning, maar de basis blijft altijd een actief plan met duidelijke opbouw.

GLA:D is een programma dat speciaal is ontwikkeld voor heup- en knieartrose. Het combineert voorlichting met een gestructureerd oefentraject. Het doel is dat je:

• Begrijpt wat artrose is en wat je zelf kunt beïnvloeden
• Sterker wordt en beter leert belasten
• Minder pijn ervaart en makkelijker gaat bewegen

Op de pagina over GLA:D therapie kun je meer lezen over de opbouw en of dit bij jou past.

Soms is extra beoordeling nodig, vooral als:

• Je ondanks goede behandeling en opbouw nauwelijks vooruitgang boekt
• Lopen, slapen en dagelijkse dingen ernstig beperkt blijven
• Pijnstilling en oefentherapie onvoldoende effect geven

Een heupprothese is meestal pas aan de orde als de kwaliteit van leven duidelijk te veel achteruitgaat. Ook dan blijft goede begeleiding belangrijk, zowel vóór als na een eventuele operatie.

Wil je weten wat in jouw situatie het beste werkt en hoe je weer vertrouwen krijgt in bewegen?

Maak dan een afspraak bij Fysiotherapie Strijp S in Eindhoven. We brengen je heupklachten zorgvuldig in kaart en maken een plan dat past bij jouw doelen.