Rug kraken en nek kraken: wat is het en is het veilig?

Het geluid dat je hoort bij rug kraken of nek kraken heeft een naam: cavitatie. In het gewricht zit gewrichtsvocht (synoviaalvloeistof) dat onder druk gasbellen bevat. Wanneer een manueel therapeut een snelle drukverandering veroorzaakt in het gewricht, klappen die gasbellen samen, dat geeft het kenmerkende klikgeluid.

Vergelijk het met twee natte glasplaten die je van elkaar trekt: er ontstaat een vacuüm en dan een klik. Het is volledig onschuldig en heeft niets te maken met botten, kraakbeen of pezen.

Hoor je geen klik? Dat is ook geen probleem. De therapie werkt op basis van de bewegingsimpuls, niet op het geluid. Of er een klik klinkt of niet, zegt niets over het effect van de behandeling.

Rug manipulatie (lumbale en thoracale wervelkolom) is wetenschappelijk goed onderbouwd en heeft geen bekende ernstige bijwerkingen bij een gescreende patiënt. De meest voorkomende bijwerking is lichte napijn van 24 tot 48 uur, vergelijkbaar met spierpijn na sporten.

We doen nooit een manipulatie zonder:

• Uitgebreide intake en lichamelijk onderzoek
• Uitdrukkelijke toestemming van de patiënt
• Check op contra-indicaties (osteoporose, ontstekingen, recente fracturen)

Zijn er twijfels of wil je liever geen manipulatie? We bereiken hetzelfde resultaat met zachte mobilisaties. Het duurt gemiddeld iets meer sessies, maar het effect is vergelijkbaar.

Nek kraken vraagt meer voorzichtigheid dan rug kraken, en de vraag 'nek kraken hersenbloeding' is terecht. In de literatuur zijn gevallen beschreven waarbij manipulatie hoog in de nek heeft bijgedragen aan een vaatdissectie (scheurtje in een bloedvat in de nek). De kans hierop is uiterst klein bij juiste screening, onderzoek schat het risico op 1 op 1 tot 3 miljoen manipulaties, maar het is de reden waarom we bij nekbehandeling altijd screenen op vasculaire risicofactoren.

Wij screenen vóór elke behandeling op: bloeddrukproblemen, eerder doorgemaakte TIA of beroerte, bindweefselaandoeningen en recente trauma's aan de nek. Bij twijfel kiezen we altijd voor zachte mobilisaties die hetzelfde effect bereiken zonder het risico van een snelle impuls.

Spontane vaatdissecties (zonder manipulatie) zijn overigens significant vaker dan behandelingsgerelateerde, iets wat in de media vaak buiten beschouwing blijft.

Veel mensen kraken zichzelf, nek draaien tot het klikt, rug strekken over een stoelleuning. Is dat schadelijk?

Af en toe zelf kraken is voor de meeste mensen onschuldig. Het probleem is dat je bij zelf kraken niet gericht bent: je beweegt het meest beweeglijke segment (want dat geeft de klik), niet het vastzittende segment dat pijn geeft. Dat vastzittende segment blijft vaststaan terwijl de hypermobiele segmenten eromheen steeds meer bewegen, dit kan op termijn instabiliteit en meer klachten geven.

Bij manuele therapie palperen we eerst precies welk segment vast zit en behandelen we alleen dat segment. Dat is het fundamentele verschil.

Veel mensen zijn nerveus voor het klikgeluid. Wat je in werkelijkheid voelt:

• Een korte, snelle impuls, duurt een fractie van een seconde
• Soms geen of nauwelijks gevoel, het geluid verrast meer dan het pijn doet
• Direct daarna meer bewegingsvrijheid of minder spanning in het gewricht
• Soms een licht warm of tintelig gevoel dat snel wegtrekt

Wil je liever geen manipulatie? Dat is altijd jouw keuze. Vertel het ons voor de behandeling, dan stemmen we de aanpak hierop af. Meer over de volledige behandeling: manuele therapie rug en manuele therapie nek.