Zeurende pijn in kaak en oor

Je kaakgewricht zit letterlijk tegen je oorgang aan. Leg je vinger vlak voor je oor en open je mond: dat bewegende bobbeltje is je kaakgewricht. Zit daar irritatie, dan voelt dat alsof de pijn uit je oor komt.

Er speelt nog iets mee. Je kauwspieren en je oorstreek delen een deel van hun zenuwvoorziening. Je hersenen kunnen daardoor moeilijk onderscheiden waar het signaal precies vandaan komt. Dat heet uitstralende pijn, en het is de reden dat pijn in oor en kaak zo vaak samen optreedt.

Daarnaast loopt er een kauwspier over je slaap. Staat die te lang aan, dan geeft dat pijn boven en achter je oor, en soms hoofdpijn erbij.

Mensen met deze klacht beschrijven het vaak op dezelfde manier:

• een zeurende, doffe pijn, geen scherpe steek
• de pijn zit vlak vóór of onder je oor, soms erachter
• kauwen maakt het erger, zeker bij hard of taai eten
• gapen doet pijn, of je durft niet meer wijd te gapen
• na een dag veel praten is het erger
• 's ochtends is je kaak stijf
• de pijn wisselt: de ene dag nauwelijks, de andere dag hinderlijk

Dat wisselende karakter is typisch. Het is ook de reden dat veel mensen lang doorlopen: op een goede dag denk je dat het over is.

Dit onderscheid kun je zelf al een eind maken. Bij een oorontsteking horen kaakpijn en oorpijn zelden alleen samen; er komt meestal meer bij.

Twijfel je, of heb je koorts of gehoorverlies? Ga dan eerst naar je huisarts. Een oorontsteking hoort daar thuis, niet bij de fysiotherapeut.

Oorpijn en kaakpijn aan 1 kant is eerder regel dan uitzondering. De meeste mensen kauwen onbewust meer op één kant, klemmen scheef, of slapen altijd op dezelfde zij. Die kant raakt overbelast.

Ook een klik in het kaakgewricht zit meestal aan één kant, en de pijn volgt die kant.

Zit de pijn pal onder je oor, dan komt dat vaak van de spier die daar aanhecht: pijn kaak onder oor of pijn onder oor bij kaak. Pijn achter kaak onder oor wijst vaker op het gewricht zelf. Voor de behandeling maakt dat onderscheid uit, maar het verandert niets aan hoe ernstig het is.

Pijn in kaak en oor en nek is een veelvoorkomende combinatie. Je nek en je kaak werken samen: bij elke beweging van je onderkaak stelt je nek zich mee in. Staat je nek onder spanning, dan gaat je kaak harder werken, en andersom.

Daarom onderzoeken we bij deze klacht altijd ook je nek. Behandel je alleen de kaak terwijl de nek de aanjager is, dan komt de klacht terug.

Komt je hoofdpijn vooral vanuit je nek, lees dan ook hoofdpijn vanuit de nek.

Plotselinge pijn aan kaak en oor is bijna nooit acuut gevaarlijk, maar er zijn uitzonderingen.

Bel direct 112 bij:

• pijn in je kaak samen met pijn op de borst, benauwdheid, misselijkheid, zweten of een zwaar gevoel in je arm of schouder. Kaakpijn kan een signaal zijn van een hartprobleem, vaker bij vrouwen dan bij mannen

Bel vandaag je huisarts bij:

• een kaak die je niet meer dicht krijgt na wijd gapen
• een dikke, warme zwelling met koorts
• vocht of bloed uit je oor
• plotseling slechter horen
• hevige pijn na een klap of val op je kaak

Bij twijfel bellen. Liever een keer voor niets dan te laat.

Dit is het meest voorkomende verhaal in onze praktijk. Je hebt oorpijn, de huisarts kijkt in je oor, er is niets te zien. Soms volgt de KNO-arts, met dezelfde uitkomst. En toch heb je pijn.

Dat betekent niet dat het tussen je oren zit. Het betekent dat de pijn niet uit je oor komt maar uit de structuren ernaast: het kaakgewricht en de kauwspieren. Die zijn met een otoscoop niet te zien.

Kom in dat geval langs. Een kaakonderzoek duurt kort en geeft snel duidelijkheid, bij een groot deel van deze mensen is de kaak inderdaad de bron.

• Houd je kiezen los. Boven- en ondertanden horen elkaar alleen te raken bij kauwen en slikken. Zet een paar keer per dag een herinnering om te checken.
• Eet zacht in een pijnlijke periode. Snijd hard voedsel klein, sla stokbrood en taai vlees even over, en laat kauwgom staan.
• Gaap met je tong tegen je gehemelte. Dan gaat je kaak minder ver door.
• Warmte op je kauwspier. Een warme doek van tien minuten ontspant beter dan koelen.
• Kauw op beide kanten. Ook als één kant prettiger voelt.
• Let op je nek. Lang voorovergebogen zitten werkt door tot in je kaak.

Helpt dit na twee weken niet, dan is er meestal iets wat je zelf niet kunt oplossen.

Shauni Hermans begint met een gesprek: waar zit de pijn precies, wanneer is het erger, en wat gebeurt er op een dag dat het opspeelt.

Daarna volgt het onderzoek:

• ze voelt aan je kaakgewricht terwijl je opent en sluit, en luistert naar een klik
• ze meet hoe ver je mond opengaat
• ze test je kauwspieren op gevoeligheid en spanning
• ze onderzoekt je nek, want die hangt eraan vast
• ze kijkt naar gewoontes: klemmen, kauwen, houding, slaaphouding

Er is geen scan of echo nodig om vast te stellen of de klacht uit je kaak komt. Dat gebeurt met onderzoek.

De behandeling richt zich op de oorzaak, niet alleen op de pijn:

• kauwspieren losmaken met massage en triggerpointbehandeling, van buitenaf en soms van binnenuit
• het kaakgewricht mobiliseren, zodat het weer soepel beweegt
• de nek meebehandelen waar die meedoet
• gewoontes aanpakken: leren herkennen wanneer je klemt, en wat je op dat moment doet
• oefeningen voor thuis, want de winst zit tussen de afspraken door

Blijven de kauwspieren hardnekkig gespannen, dan kan dry needling een aanvulling zijn.

Meer over hoe een traject verloopt lees je op kaakfysiotherapie in Eindhoven.

De meeste mensen merken binnen 4 tot 8 weken duidelijk verschil. Dat is een bandbreedte, geen belofte, hoe lang het duurt hangt vooral af van twee dingen.

Hoe lang je de klacht al hebt.

Een paar weken pijn herstelt sneller dan twee jaar pijn.

Of de oorzaak weggaat.

Blijf je klemmen zonder het te merken, dan komt de klacht terug. Daarom kost het gewoontedeel de meeste aandacht.

Vaak zit er na twee tot drie behandelingen al beweging in. Volledig klachtenvrij worden duurt langer.

Herken je deze klacht? Shauni Hermans behandelt bij Fysiotherapie Strijp-S in Eindhoven kaakklachten. Je hebt geen verwijzing nodig en er is geen wachtlijst.

Bel 040-3400224 of mail info@fysiotherapiestrijps.nl. We zitten op Strijp-S: Philitelaan 59A, 5617 AK Eindhoven.